De meeste Europese aandelenmarkten stonden maandag rond het middaguur in het rood. Vooral chipbedrijven kregen stevige klappen. Beleggers reageerden onrustig op berichten dat de ontwikkeling van nieuwe toepassingen op het gebied van kunstmatige intelligentie mogelijk voorzichtiger zal verlopen.

De breed samengestelde Stoxx Europe 600 verloor 0,3 procent en kwam uit op 637,05 punten. In Frankfurt daalde de DAX met 0,7 procent tot 25.398,85 punten, terwijl de Franse CAC 40 met 0,8 procent terugviel tot 8.115,76 punten.

De Italiaanse FTSE MIB leverde 1,2 procent in en noteerde op 51.878,57 punten. Londen vormde een uitzondering. De FTSE 100 steeg daar met 0,5 procent tot 10.706,57 punten.

Zorgen over tempo van AI-ontwikkeling

Europese chipfondsen sloten aan bij de verliezen die eerder op de Aziatische aandelenmarkten zichtbaar waren. Aanleiding waren uitspraken van bestuurders van vooraanstaande AI-bedrijven. Zij pleitten ervoor om de ontwikkeling van steeds krachtigere modellen vanwege mogelijke veiligheidsrisico’s zorgvuldiger te laten verlopen.

Volgens Beurstrader zijn de hoge waarderingen binnen de AI-sector niet uitsluitend gebaseerd op een toenemende vraag. Beleggers rekenen er ook op dat nieuwe modellen elkaar in hoog tempo blijven opvolgen. Zodra twijfel ontstaat over dat groeitempo, kunnen vooral aandelen met hoge verwachtingen snel onder druk komen te staan.

De oproep om voorzichtiger te werk te gaan kreeg onder anderen steun van Sam Altman en Elon Musk. Dat hoeft echter niet automatisch te betekenen dat technologiebedrijven hun investeringen sterk gaan terugschroeven.

Het is ook mogelijk dat de bestedingen een andere bestemming krijgen. In plaats van steeds grotere bedragen te investeren in het trainen van een volgende generatie modellen, kan meer kapitaal worden gebruikt voor rekenkracht, betrouwbare toepassingen en het verwerken van bestaande AI-opdrachten.

Meer bedrijven kunnen van AI-investeringen profiteren

Een verschuiving binnen de AI-markt hoeft niet voor alle technologiebedrijven negatief te zijn. De aandacht kan zich verbreden van chipproducenten en grote cloudbedrijven naar ondernemingen die zich bezighouden met cybersecurity, monitoring, infrastructuur en gegevensbescherming.

Wanneer overheden strengere regels stellen aan veiligheid en controle, zullen de kosten voor naleving waarschijnlijk toenemen. Grote spelers zoals OpenAI, Anthropic en Google beschikken over voldoende financiële middelen om hiermee om te gaan. Voor kleinere ondernemingen kan het lastiger worden om dezelfde investeringen te dragen en concurrerend te blijven.

Olieprijs loopt verder op

Ook de energiemarkt vroeg maandag veel aandacht. De olieprijzen stegen door toenemende onzekerheid over de beschikbaarheid en het transport van ruwe olie uit het Midden-Oosten.

Een belangrijke Saoedische oliepijpleiding werd door aanvallen buiten gebruik gesteld. Tegelijkertijd verstevigden Houthi-rebellen hun positie rond de strategisch belangrijke zeestraat Bab al-Mandeb. Hierdoor neemt de druk op internationale vaarroutes verder toe.

De oliestromen uit de regio waren al kwetsbaar door het conflict tussen de Verenigde Staten en Iran. Brentolie werd maandag verhandeld rond 107 euro per vat.

Centrale banken komen later deze week in actie

Maandag staan geen belangrijke macro-economische publicaties op het programma. Later in de week verschuift de belangstelling naar verschillende centrale banken.

De Amerikaanse Federal Reserve maakt woensdag haar rentebesluit bekend. Een renteverhoging behoort tot de mogelijkheden, maar is vooraf nog geen zekerheid.

Donderdag volgt de Bank of England. Daar wordt vooral gerekend op een ongewijzigde beleidsrente. De Bank of Japan komt vrijdag met een besluit en zou de rente juist kunnen verhogen.

Op de valutamarkt verloor de euro terrein ten opzichte van de dollar. Het valutapaar euro/dollar daalde met 0,5 procent tot 1,1543.

Chipfondsen krijgen zware tik

Binnen de AEX stonden ASML, Besi en ASMI onderaan. De drie Nederlandse chipbedrijven verloren tussen de 6 en 10 procent.

Ook elders in Europa was de verkoopdruk groot. Melexis daalde in Brussel met 4,4 procent. In Frankfurt verloor Infineon 8,4 procent, terwijl STMicroelectronics 6,5 procent moest prijsgeven.

Software- en informatiebedrijven profiteerden juist van een verschuiving binnen de technologiesector. SAP steeg met 4,1 procent, Wolters Kluwer won 6,1 procent en RELX werd 5,4 procent duurder.

Beursbedrijven en brouwers in trek

AstraZeneca steeg in Londen met 2,5 procent. De koerswinst volgde ondanks het eerdere bericht dat een experimentele borstkankerpil in een vergevorderd onderzoek niet het gewenste resultaat had behaald.

Ook Europese beursuitbaters lagen goed in de markt. De topman van Euronext liet weten open te staan voor een intensievere samenwerking met Deutsche Börse. Zelfs een volledige fusie werd niet uitgesloten.

Euronext won daarop 2,2 procent en Deutsche Börse steeg met 3,2 procent. De London Stock Exchange Group boekte een koerswinst van meer dan 4 procent.

Bierproducenten profiteerden van een positief rapport van Jefferies. AB InBev steeg met 2,5 procent. Heineken kreeg bovendien een hoger koersdoel en won 2,9 procent.

Bedrijfsnieuws rond Metlen en Hugo Boss

Metlen Energy & Metals verloor 1,7 procent. Het in Londen genoteerde energie- en industrieconcern maakte bekend een langlopende overeenkomst te hebben gesloten voor de invoer en levering van vloeibaar aardgas aan Griekenland.

Hugo Boss noteerde in Frankfurt vrijwel onveranderd met een klein verlies van 0,1 procent. Stephan Sturm is van plan zijn functie als voorzitter van de raad van commissarissen neer te leggen.

Zijn voorgenomen vertrek volgt op veranderingen binnen de aandeelhoudersstructuur. Frasers Group, de grootste aandeelhouder van Hugo Boss, heeft inmiddels bijna een meerderheidsbelang opgebouwd en onderzoekt opnieuw of Sturm nog op zijn steun kan rekenen.

Lagere opening Wall Street verwacht

De Amerikaanse aandelenmarkten lijken maandag lager van start te gaan. Rond lunchtijd wezen de futures op een openingsverlies van ongeveer 0,8 procent voor de S&P 500.

Vrijdag sloot de S&P 500 nog 0,9 procent hoger op 7.656,98 punten. Ondanks die stijging verloor de index over de gehele week 0,7 procent.

De Dow Jones won vrijdag 1,0 procent en eindigde op 52.573,29 punten. Ook de Nasdaq steeg met 1,0 procent en sloot op 26.333,04 punten.