De Amsterdamse aandelenmarkt lag vrijdag aan het einde van de ochtend duidelijk hoger. Een lichte daling van de Europese rentes en een lagere olieprijs zorgden voor wat meer rust onder beleggers.

De AEX noteerde rond het middaguur ongeveer 0,9 procent hoger op 1.116,96 punten. Daarmee lijkt de hoofdindex ook een sterke handelsweek af te sluiten. Ten opzichte van het slot van vorige week bedraagt de winst inmiddels bijna 2 procent.

Amerikaanse rente blijft bepalend voor het sentiment

Volgens Beurstrader blijft de ontwikkeling van de Amerikaanse kapitaalmarktrente een van de belangrijkste factoren voor de aandelenmarkten.

De rente op Amerikaanse staatsobligaties met een looptijd van tien jaar liep donderdag opnieuw op en bereikte 5,19 procent. Dat is het hoogste niveau sinds 2007.

Verschillende ontwikkelingen spelen daarbij een rol. De olieprijzen zijn de afgelopen periode sterk gestegen, de Amerikaanse economie blijft relatief robuust en beleggers houden er rekening mee dat centrale banken de inflatie nog langere tijd moeten bestrijden.

Daardoor verlangen beleggers een hogere vergoeding voor het langer uitlenen van geld aan overheden.

Voor aandelen is dat relevant. Wanneer de rente stijgt, worden toekomstige bedrijfswinsten tegen een hogere rente contant gemaakt. Vooral aandelen waarvan een groot deel van de verwachte winst verder in de toekomst ligt, kunnen daar gevoelig voor zijn.

Daarnaast is er veel kapitaal nodig voor de enorme investeringen in datacenters, chips en andere infrastructuur die nodig is voor kunstmatige intelligentie. Ook dat zorgt voor extra vraag naar financiering op de internationale kapitaalmarkt.

Beurstrader wijst er tegelijkertijd op dat een stijgende rente niet automatisch hoeft te betekenen dat aandelenkoersen dalen.

Zolang ondernemingen hun winstverwachtingen voldoende weten te verhogen, kan de beurs verder stijgen. De hogere rente zorgt echter wel voor druk op de waarderingen. Wanneer beleggers beginnen te twijfelen aan de toekomstige winstgroei, kan het sentiment daardoor relatief snel omslaan.

Tot nu toe blijven de bedrijfsresultaten over het algemeen sterk genoeg om de hogere rente te compenseren.

Olieprijs daalt na nieuwe ontwikkelingen rond Iran

Op de Europese obligatiemarkten was vrijdag juist sprake van een lichte rentedaling.

Ook op de oliemarkt kwam enige ontspanning. Brentolie werd ongeveer 1,4 procent goedkoper en noteerde rond 105 dollar per vat.

Daarbij kijken beleggers vooral naar de geopolitieke ontwikkelingen rond Iran. Volgens de laatste berichten heeft Iran de Verenigde Staten een nieuw voorstel voorgelegd dat binnen een periode van zeven dagen zou moeten leiden tot een staakt-het-vuren.

Onderdeel daarvan zou ook de heropening van de Straat van Hormuz zijn.

Deze zeestraat is van groot belang voor de wereldwijde oliehandel. Nieuwe vooruitgang in de onderhandelingen kan daarom rechtstreeks invloed hebben op de verwachtingen voor de olieprijs.

Euro blijft rond 1,14 dollar bewegen

Op de valutamarkt bleef het relatief rustig. De euro handelde tegenover de Amerikaanse dollar rond 1,14.

Beurstrader houdt voor de komende periode vooral de zone rond 1,1320 tot 1,1330 in de gaten. Dit gebied kan technisch gezien een belangrijk steunniveau vormen.

Een nieuwe sterke stijging van de olieprijs of onverwacht sterke Amerikaanse economische cijfers kunnen de dollar opnieuw ondersteunen. In dat geval zou de euro verder onder druk kunnen komen te staan.

Duitse consument somberder

Vanuit Europa kwamen vrijdag wisselende macro-economische signalen.

Het Duitse consumentenvertrouwen is volgens onderzoeksbureau GfK opnieuw verslechterd. Dat suggereert dat Duitse huishoudens voorzichtig blijven met hun uitgaven.

Uit Spanje kwamen positievere cijfers. De Spaanse economie wist in het tweede kwartaal iets sterker te groeien dan gedurende de eerste drie maanden van het jaar.

Later op de dag verschuift de aandacht opnieuw naar de Verenigde Staten.

Daar verschijnen onder meer cijfers over de orders voor duurzame goederen. Daarnaast wordt het consumentenvertrouwen van de Universiteit van Michigan gepubliceerd.

Deze cijfers kunnen belangrijk zijn voor de renteverwachtingen en daarmee indirect ook voor de aandelenmarkten.

KPN bovenaan binnen de AEX

Binnen de Amsterdamse hoofdindex behoorde KPN vrijdag tot de sterkste aandelen.

Het telecombedrijf steeg ongeveer 2,6 procent naar 4,06 euro. Aanleiding was onder meer een positiever oordeel van JPMorgan Research. De zakenbank verhoogde het advies van Neutraal naar Overwogen en bracht het koersdoel van 4,70 naar 5,10 euro.

Ook ASML deed goede zaken. Het zwaargewicht binnen de AEX won ongeveer 2,4 procent.

ArcelorMittal volgde met een stijging van circa 2,2 procent.

ArcelorMittal waarschuwt voor grote afschrijving

Bij ArcelorMittal blijft de situatie rond de Oekraïense activiteiten ondertussen zeer ernstig.

Het staalconcern heeft de Oekraïense overheid laten weten dat het de activiteiten van ArcelorMittal Kryvyi Rih momenteel niet op een veilige en duurzame manier kan hervatten.

De vestiging in Kryvyi Rih werd in een periode van vijf weken vier keer getroffen door raketaanvallen. Daarbij kwamen vijf medewerkers om het leven en raakten zeventien personeelsleden gewond.

Als gevolg van de sluiting houdt ArcelorMittal rekening met een boekhoudkundige afschrijving van ongeveer 1 miljard dollar.

Ondanks dit nieuws wist het aandeel vrijdag terrein te winnen.

Koersdoel DSM-Firmenich omhoog

DSM-Firmenich steeg ongeveer 1,1 procent naar 99,30 euro.

Citi Research verhoogde het koersdoel voor het aandeel van 106 naar 111 euro. Het koopadvies bleef daarbij gehandhaafd.

Energiegerelateerde aandelen stonden juist onder druk nu de olieprijs enigszins terugviel.

Shell verloor ongeveer 1,1 procent, terwijl SBM Offshore circa 1,4 procent lager noteerde.

Air France-KLM sterk in Midkap

Binnen de AMX was Air France-KLM een van de opvallendste stijgers. Het aandeel won ongeveer 3,6 procent.

Vastgoedbedrijf CTP steeg met circa 0,2 procent naar 13,10 euro.

Deutsche Bank verlaagde weliswaar het koersdoel voor CTP van 19 naar 16 euro, maar handhaafde het koopadvies.

Randstad stond vrijwel onveranderd en verloor ongeveer 0,1 procent tot 35,98 euro.

Citi verhoogde het koersdoel voor het uitzendconcern fors van 25 naar 36,50 euro. Het advies bleef desondanks staan op Houden.

Flow Traders stevig onder druk

Flow Traders was een van de grotere dalers van de dag.

Het aandeel verloor ongeveer 4,2 procent nadat het handelshuis donderdagavond bekendmaakte dat de handelsvolumes in ETF’s gedurende het lopende derde kwartaal in de meeste regio’s zijn afgenomen.

Voor Flow Traders zijn handelsactiviteit en volatiliteit belangrijke factoren voor de inkomsten. Lagere handelsvolumes kunnen daardoor relatief snel doorwerken in de verwachtingen van beleggers.

Alfen omhoog, Sligro lager

Bij de kleinere Amsterdamse aandelen steeg Alfen ongeveer 1,5 procent.

Sligro verloor op het eerste gezicht circa 2,1 procent. Het aandeel noteerde echter ex-dividend. Wanneer daarvoor wordt gecorrigeerd, was er feitelijk sprake van een koersstijging.

Beurstrader: rente, olie en winstgroei blijven centraal staan

De handel van vrijdag laat opnieuw zien dat meerdere factoren tegelijkertijd aan de aandelenmarkt trekken.

Dalende olieprijzen en iets lagere Europese rentes bieden op korte termijn steun, terwijl de hoge Amerikaanse tienjaarsrente een belangrijk aandachtspunt blijft.

Voor beleggers draait het volgens Beurstrader de komende periode vooral om de verhouding tussen rente en winstgroei.

Zolang bedrijven hun resultaten en vooruitzichten voldoende weten te verbeteren, kunnen hogere rentes worden opgevangen. Wanneer de winstverwachtingen beginnen af te zwakken terwijl de rente hoog blijft, kan de waardering van aandelen echter sneller onder druk komen te staan.

De komende Amerikaanse macro-economische cijfers en de ontwikkelingen rond olie en Iran kunnen daarom bepalend blijven voor het sentiment richting de volgende handelsweek.